Арнайы www.internetTV.kz үшін Болат Нәукенұлы.
Қазақ Елі, 24 наурыз 2010 жыл

2010 жылы 17 наурыз күні, Мағжан Жұмабаевтың «Қазақтың Наурызы — тұрмыс мейрамы, оны ғылыммен байланыстырып қоғамға пайдалы игі іс жасайтын, ауыл адамдарымен бірігіп ұйымдастыратын мейрам ету керек» деген сөзін және «Бір тал кессең — он тал ек» деген парасатты бабаларымыздың өнегелі жолын ұрпақ санасында қайта жаңғырту мақсатында «ГҮЛЗАР» қоғамдық бірлестігі мен «ГҮЛДЕНУ» қоғамдық қоры «Наурыз мейрамын «Дәстүрлі ағаш егу мерекесіне» ұластырайық!» атты баспасөз мәслихатын өткізіп, барша Қазақстан халқына Үндеу жариялады.

Аталмыш шараға БАҚ журналистері және қоғамдық ұйымдар өкілдері қатысты.

Бейнесюжеттерді көру үшін төмендегі сілтемелерді басыңыз:

ГҮЛСТАН журналының бас редакторы Гөзел Құлжабаеваның кіріспе сөзі
ГҮЛДЕНУ ҚҚ және ГҮЛЗАР ҚБ басшылары сұрақтарға жауап беруде
ГҮЛЗАР ҚБ баспасөз мәслихатынан бейнелі көріністер 17 03 2010 ж

Республикалық ғылыми-танымдық, көпшілік «Гүлстан» журналы,
«Гүлзар» қоғамдық бірлестігі және «Гүлдену» қоғамдық қорының
барша Қазақстан халқына
Ү Н Д Е У І

Ардақты ағайын, қадірлі Қазақ елі!
Жуырда ғана Біріккен Ұлттар Ұйымы тарапынан халықаралық мерекелер қатарына енген Наурыз мейрамын «Дәстүрлі ағаш егу мерекесіне» ұластырсақ!
Бұл жөнінде Мағжан Жұмабаевтың: «Қазақтың Наурызы – тұрмыс мейрамы, шаруашылық мейрамды тұрмыспен, ғылыммен байланыстырып қоғамға пайдалы игі іс жасайтын, халық болып бірігіп ұйымдастыратын мейрам ету керек» деген сөзі өте орынды айтылған.
Қазақстан жерінің 4-ақ пайызы орманды алқап екенін ескерсек, әрбір ауыл, қала көшелері мен ондағы түрлі мекемелердің айналасына, тұрғын үй аулаларына қарқынды түрде жыл сайын ағаш отырғызу арқылы оның үлесін арттыруға болады. Сондай ақ, ол күн сайын ушығып келе жатқан экологиялық проблемаларды жақсартып, ғаламдық жылыну секілді апатты жағдайлардың алдын алуға зор септігін тигізері сөзсіз.
Халықаралық тәжірибеге жүгінсек:
• Италияда 1923 жылдан бастап 21 наурызда жаңару және табиғат мерекесі өтеді.
• Қытайда 1981 жылдың 12 наурызынан бастап 11 жастан 60 жас аралықтағы азаматтар 3-5 түп ағаш егуге міндетті.
• Америка Құрама Штатының барлық штаттарында 1872 жылдан бері ағаш егу мерекесі өтеді.
• Тайваньда 1927 жылдан бастап дәстүрлі түрде ағаш егу мерекесі өтеді.
• Вьетнамда 50 жыл қатарынан бұқаралық ақпарат құралдары халықты жыл сайын ағаш егуге шақырады.
• Оңтүстік Корея мемлекетінде сәуір айының 5-і өкімет тарапынан заңдастырылған дәстүрлі түрде ағаш егу мерекесі болып бекітілген.
Біздің мемлекетте де жыл сайын ағаш егу үрдісі болғанымен, нәтижесі өте төмен. Қаңтар айында келетін, күнтізбедегі Жаңа жылды тойлауға бір ай бұрын дайындық жасалып, көшелерге жарнамалар ілініп, шыршалар безендіріле бастайды. Кеңселер мен халыққа қызмет көрсету, сауда орындарының іші жылтырақ заттармен әсемделеді. От шашулар мен қытайдың тарсылдақ ойыншықтарын сатып алудың өзіне халықтың талай қаржысы жұмсалады. Жергілікті басқару мекеме басшылары әр мекеменің мерекелік безендірілу жұмыстарына міндеттейді. Жаңа жылға жұмсалатын көл-көсір шығындар наурыз айында ағаш егуге жұмсалса, табиғатқа да, қоғамға да пайдасы зор болар еді! Көгалдандыру, ағаш егу, жасанды ормандар жасау экологиялық маңыздылығымен қатар мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық дамуына ықпал етеді.
Осыған орай Республикалық ғылыми-танымдық, көпшілік «Гүлстан» журналы, «Гүлзар» қоғамдық бірлестігі және «Гүлдену» қоғамдық қоры барша Қазақстан халқына Үндеу жариялайды:

Жыл сайын республика аумағында 22 наурыз күні «Наурыз мейрамы» өткеннен кейін оны айлық ДӘСТҮРЛІ АҒАШ ЕГУ МЕРЕКЕСІНЕ жалғастырайық!

Ағаш егу мерекесі төмендегідей бағыттарда жүргізілсе:
• Көгалдандыру жұмысында алдыңғы қатарлы, көркейіп-гүлденген елдердің озық тәжірибелерін пайдалану;
• Ағаш отырғызу жұмыстарын белгілі бір ғылыми негізделген жоба-жоспар негізінде іске асыру;

• Қала көшелеріне ағаш егуде жіберілген қателіктердің қайталануына жол бермеу. Мысалға, тротуарлар мен автожолдар арасындағы өте тар жерлерге немесе бұрыннан өсіп тұрған биік ағаштардың қалқасына шырша мен қарағай отырғызу тиімсіз. Бір шырша (немесе қарағай) өсе келе 6-7 метр диаметрге жайылатындықтан, оларды тар жерге егуге болмайды. Өкінішке орай, қалада жиі орын алып отырған осындай кемшіліктердің алдын алу керек;
• Қаладан тысқары, қалаға жақын жерлерге жасанды орман алқабын егу. Қала маңында тығыз орман алқабының болуы қаланың ауасының тазарып тұруына игі ықпал етеді;
• Автожолдар мен теміржолдардың жиектерін орман жолақтарымен көмкеру. Теміржол бекеттерін дизайндық жобалар арқылы көгалдандыру (сүреңсіз көріністен арылту);
• Егістік алқаптар мен шаруа қожалықтарының шекараларына ағаш отырғызу. Бұл бір жағынан олардың аумақтарын бір-бірінен ажыратып, бөліп тұрса, екінші жағынан қар тоқтатуға көмектесіп, топырақ эрозиясының алдын алады;
• Пайдаланылмай жатқан тоған-көлдер мен өзен-сулардың маңына ағаш егіп, жасанды тоғайлар өсіру. Сулы жерлерге ағаш жақсы өсетіндіктен, бірер жылда-ақ ен даланы ну орманға айналдыруға болады. Бір жағынан ол табиғи ормандарды материалдық, отындық мақсатта пайдалануды азайтып, ағаштарды үнемдеуге жол ашады;
• Барлық елді мекендерде көше бойымен жеке тұрғын үй аулаларына ағаш отырғызу, саябақтар жасау;
• Жыл сайын Наурыз мерекесі қарсаңында мекемелер мен түрлі ұжымдардың арасында егілген ағаштардың саны мен сапасына сараптама жүргізу;

Халқымыздың денсаулығы мен ұрпақ болашағына оң әсерін тигізіп, еліміздің көркеюіне үлес қосар игілікті шарадан қалыс қалмау әрбір азаматтың борышы.
«ДӘСТҮРЛІ АҒАШ ЕГУ МЕРЕКЕСІНЕ » баршамыз жаппай атсалысайық!

17 наурыз 2010 жыл, Алматы қаласы.

БАСПАСӨЗ МӘСЛИХАТЫНАН ФОТОКӨРІНІСТЕР:

2010 жылы 27 қаңтар күні Алматы қаласы Әкімдігінде Үкіметтік Емес Ұйымдармен (ҮЕҰ) ынтымақтастық және өзара іс-қимыл жөніндегі Қоғамдық кеңестің І (VII) отырысы болып өтті.

Кеңес жұмысының барысында білім беру мәселелері қарастырылды:
1. Мектептердегі өзін-өзі басқару қағидатын дамыту;
2. Балалар тәрбиесіндегі ата-ананың жауапкершілігін арттыру;
3. Балаларға бейне зомбылық көрсетуді тоқтату жөнінде кешенді шаралар қабылдау, телеканалдар бағдарламасын реттеу жөнінде нормативті актілер қабылдау;
4. Балаларға рухани-өнегелік тәрбие беру бағдарламасын әзірлеу, өскелең ұрпақты діни экстремизм ықпалынан қорғау бойынша кешенді шаралар қабылдау;
5. Қосымша балама білім рөлін арттыру.

Сонымен қатар Демократтар Үйін басқару бойынша Қоғамдық комиссияның анықтамасы талқыланды.
Отырыс жұмысына Кеңес мүшелері, Алматы қаласы ҮЕҰ басшылары, қалалық құрылым өкілдері қатысты.
Кеңес жұмысы балама баяндамалар қағидаты негізінде жүргізіліп, талқыланған мәселелер бойынша ҮЕҰ басшылары өздерінің пікірлері мен ұсыныстарын енгізді.

Бейнесюжеттерді көру үшін төмендегі сілтемелерді басыңыз:

С Ғаббасов Әлем тілдерін дамыту Қазақ Елінің міндеті емес
Алматы білім басқармасы жетекшісі Р С Шимашеваның баяндамасы
Өз Елімізде мемлекеттік тілде сөйлеп, мәдениетті АДАМ болайық!!!
Өз Елімізде мемлекеттік тілде сөйлеп, мәдениетті АДАМ болайық 1!
Өз ЕЛІМІЗДЕ мемлекеттік тілде сөйлеп, мәдениетті АДАМ болайық 2!
Өз ЕЛІМІЗДЕ мемлекеттік тілде сөйлеп, мәдениетті АДАМ болайық 3!
С Ғаббасов ҰЛТТЫҚ ОЙЛАУ ҚАБІЛЕТ балаға АНА ТІЛІМЕН ғана кіреді
Мурат Телибеков О недостатках в партии НУРОТАН и школах АЛМАТЫ
Э Төрехан Балаға тықпалаған тілдердің санына ғылыми негіз бар ма
ҮЕҰ басшыларының сұрақтарына Р С Шимашеваның жауабы

К Матыжановтың 3 айда бір жиналайық деген ҰСЫНЫСЫ өтпей қалды

ҚОҒАМДЫҚ КЕҢЕСКЕ ҚАТЫСУШЫЛАРДЫҢ кейбір ТҮЙІН СӨЗДЕРІ:
Медицина және Педагогика ғылымдарының докторы, жазушы, “Махамбет” сыйлығының лауреаты, “Алаш үні” қоғамдық бірлестіктер Одағының төрағасы, профессор Совет-Хан Ғаббасов:«…Қазақ Елінде әлем тілдерін дамытамыз деп тыраштанғанымыз, мүлде қисынға келмейтін, ұятты іс-әрекет. Біз жерде жатқан МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛІМІЗДІ көтеріп, соны қарық қылып алсақ, игі іс болар еді-ау… Серік Тұрарұлы, жақында ҚР тілдерді дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы талқыланғаннан кейін Алматы қаласының ҮЕҰ тарапынан екі ұсыныс түсті. Біріншісі, аталмыш бағдарламаны үш жыл мерізімге жоспарлау. Екіншісі, бағдарламаның атын «тілдерді емес», «Мемлекеттік тілді дамыту» деп атау. Осы ұсынысты қолдап Алматы қаласы әкімдігінен Үкіметке хат жолдасақ, АЛЛА разы болатын іс болар еді…»

Алматы қаласы әкімінің бірінші орынбасары, Алматы қаласын Мемлекеттік Тілге көшіру жөніндегі комиссияның төрағасы, Серік Сейдуманов: «…бізге емес қой…, бізге қарамайды ғой…» («Алаш үні» қоғамдық бірлестіктер Одағының төрағасы Совет-Хан Ғаббасовқа айта алған жауабы)

2010 жылы 5 қаңтар күні, Копенгагенде (Дания) өткен Жаһандық климаттың өзгеруін талқылауға арналған Бүкіләлемдік саммиттен оралған «Табиғат» Экологиялық Одағының төрағасы М.Х.Елеусізовтің қорытынды баспасөз мәслихаты болып өтті. Онда Қазақстан тарапынан қатерлі қауіпті еңсеруде, қолдан келер әдіс-айлалардың бәрін қолдану керектігі айтылды.

Бейнесюжеттерді көру үшін төмендегі сілтемелерді басыңыз:

М Х Елеусізов Экология мәселелерін көтеру ең басты мақсат
«Табиғат» Экологиялық Одағының баспасөз мәслихаты А Л Кокарев 05 10 10 жыл
М Х Елеусізов Жаһандық климаттың өзгеруі ғаламат шығын әкелуде
ГҮЛЗАР қоғамдық бірлестігі Гөзел Құлжабаева Тауды сырлағанша, ағаш егейік
«Табиғат» Экологиялық Одағының төрағасы М Х Елеусізов 05 01 10 жыл
«Табиғат» Экологиялық Одағының баспасөз мәслихаты Эрванд Ильинский 05 01 10

ЖАҺАНДЫҚ ЖЫЛЫНУ ҮРДІСІ — ӘЛЕМГЕ ЖОЙҚЫН ҚАУІП ТӨНДІРІП ОТЫР

Ғалымдық жылынуға мызғымайтындай көрінген Гренландия аралында пайда болған сөгінді-жарық ұлғайып келеді. Арктика мұздары көлемiнiң кiшiреюi де бұл қауіптің басы. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының сараптамасы бойынша, климаттың ғаламдық өзгеруінен бүгінде 150 мыңнан астам адам көз жұмған. Бүгінде әлемнің барлық жерінде ауа райының жаһандық жылыну үрдісі байқалып, бұл әлемдік экологтардың дабыл қағуына түрткі болып отыр.
Естеріңізге сала кетейік, халықаралық қауымдастық 1980 жылдан бастап ғаламдық жылыну мәселесіне назар аудара бастаған болатын. Атмосфера¬ның ластануы, жыл сайын ауа тем¬пе¬ра¬тура¬сының көтерілуі полюс¬тер¬дегі мәңгілік мұздардың еруіне алып келіп, соның салдарынан мұхит суларының деңгейі көтеріліп, жа¬ғалау бойына жыпырлай орналас¬қан ірі қалалар, елді мекендер су астын¬да қалады деген қауіп ай¬ты¬ла бас¬та¬ды. Бұл алдымен адам¬ның таби¬ғат¬қа тигізіп жүрген за¬ла¬лын ойлан¬бастан жасаған шаруа¬шы¬лық қыз¬ме¬тінің салдары, көмір¬қыш¬қыл газы мен метанның ауаға шамадан тыс бө¬лінуінің әсері деген ғалымдар пайым¬дауы біраз жайды аңғартты. Шынында да, жыл сай¬ын әуеге көтерілген метан мен кө¬мірқышқыл газы жерді қатты қы¬зып кетуден сақтайтын инфракүл¬гін сәулелерді жұтып, планета тем¬пературасының көтерілуіне алып келді. Әсіресе, жылу, жарық бере¬тін стансалардан, қаладағы кәсіп¬орындардан бөлінген көмірқыш¬қыл газы атмосфералық қабатқа өте¬тін газдың 1/3 бөлігін құрап, қауіптің деңгейі өсе түсті. Планетадағы жасыл ал¬қаптар – ормандар бұл газдың біраз бө¬лігін қажетіне жаратқанымен, бар¬лығын жұтуға шамасы жетпейтін болды.
Ғалымдар планета¬да¬ғы климат жылылығы 2 градусқа жғарылағанның өзінде Жер ша¬рында 500 млн. адам ауыз судан тап¬шылық көреді, 3 градусқа жы¬лығанда 3 млрд. адам ауыртпалық тартады деп есептейді. Мұз көлемінің азаюы мен жұқаруының Со묬түс¬тік мұзды мұхитында¬ғы ағыстар мен Арктикаға ғана емес, Солтүстік Атлантикаға да әсері бар екендігі айтылады. Ғалым¬дар арада 30-40 жыл өткенде Сол¬түстік мұзды мұхитының жылдың жылы мезгіл¬де¬рінде толығымен мұз құр¬сауы¬нан босанатындығын алға тар¬та¬ды. Әлем¬нің ең биік мұзарт шыңды Ги¬малай тауларының да мұздақ¬тарына еру қаупі ұлғайып келеді. Егер дәл бүгінгі қарқынмен ол әрі қарай жүре берсе, онда 2060-жыл¬дары мұздақтардың үштен екісі, ал 2100 жыл¬дары бар¬лығы да еріп кетуі мүмкін.
Қазірде өзімізге белгілі Қазақстандағы Алатау мұздарының 1/3 еріген. Бұл алдағы күндері еліміздің ғана емес, бүкіл Орта Азияның күрделі сызжарасына айналу қаупін артырып отыр. Мұндай табиғи апаттардың алдын алу үшін не істеуіміз қажет? Қазақстан қандай бағытта жұмыс істеуі тиіс?

«Табиғат» экологиялық Одағы.
Байланыс телефондары: +7 701 789 07 28
2 50 18 27

2009 жылдың 14 тамызы күні Алматы қаласында, «Гүлстан» республикалық ғылыми-танымдық көпшілік журналының ғимаратында «Үкіметтік Емес Ұйымдардың азаматтық қоғамдық институтының қалыптасуындағы алатын орны» атты тәжірибелік семинар болып өтті.

Семинардың күн тәртібінде:
-Алматы қаласының делегаттарын 4-ші Республикалық Азаматтық форумда көтеретін мәселелерін талқылау;
-Ұсынылатын делегаттар туралы сауалнама толтыру.

Семинар барысында «Жанашыр» қоғамдық қорының директоры Ж.Апетова Мемлекеттік тіл, ҮЕҰ-дың әлеуметтік маңызы бар жобалары жөнінде ой қозғап, 20-ға жуық ҮЕҰ біріктіріп отырған «Алаш үні» қоғамдық бірлестіктер Одағына Алматы қаласындағы Демократия үйінен орын беру туралы қалалық әкімшілікке ұсыныс айтты. Семинарға қатысушылар басқа да тың ойларды ортаға салды.

Аталмыш семинарға 7 ауданның ІСБ басшылары, ҮЕҰ жетекшілері, БАҚ өкілдері қатысты.

Бейнесюжеттерді көру үшін төменгі сілтемелерді басыңыз:

ГҮЛСТАН журналының бас редакторы Құлжабаева Гөзел
Алматы ІСБ ның ҮЕҰ бөлімі өкілі Толқын Төлеушайқызы.
ЖАНАШЫР қоғамдық қорының директоры Апетова Жаңыл
ГҮЛЗАР ҚБ директоры Қабдолданова Батима
АДАМ және ҚОҒАМ ҚБ директоры Сманқұлова Жанат.